Aİ qanunvericiləri gender bərabərliyi gündəliyində trans qadınların tam tanınmasını dəstəkləyib

Gələn ay keçiriləcək BMT-nin qadın hüquqları sammiti ərəfəsində diqqət mərkəzində olan səsvermədə Aİ qanunvericiləri gender bərabərliyi siyasətlərində trans qadınların tam tanınması və inklüzivliyini nəzərdə tutan qətnaməni dəstəkləyiblər.

Avropa Parlamenti trans qadınların qadın olduğunu təsdiqləyən yüksək profilli qətnamə qəbul edib və gələn ay Nyu-Yorkda keçiriləcək Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qadınların Statusu üzrə Komissiyasının iclası ərəfəsində açıq siyasi mesaj verib.

Hüquqi baxımdan məcburi qüvvəyə malik olmayan qətnamə 11 fevral tarixində qəbul edilib və gender bərabərliyi və qadın hüquqları üzrə beynəlxalq danışıqlarda Avropa İttifaqının prioritetlərini müəyyən edir. Avropa Parlamenti üzvləri sənədi 340 lehinə, 141 əleyhinə səslə və 68 bitərəf qalmaqla qəbul ediblər.

Mətn hüquqi baxımdan icbari olmasa da, açıq şəkildə “trans qadınların qadın kimi tam tanınmasına” çağırış edir və inklüzivliyin effektiv gender bərabərliyi və zorakılığa qarşı siyasətlər üçün vacib olduğunu vurğulayır. Qətnamə həmçinin Aİ institutlarını və üzv dövlətləri trans qadınların müdafiə və dəstək xidmətlərinə bərabər çıxışını təmin etməyə çağırır.

Sənəd Aİ-nin qadın hüquqları və bərabərlik məsələlərinin qlobal səviyyədə irəliləyişi ilə bağlı BMT forumunda təşviq etməyi planlaşdırdığı daha geniş tövsiyələr paketinin bir hissəsi kimi qəbul olunub.

Qətnaməni dəstəkləyənlər bildirirlər ki, bir çox ölkələrdə trans hüquqlarının kəskin siyasi müzakirə mövzusuna çevrildiyi bir dövrdə bu addım Aİ-nin insan hüquqları, bərabərlik və inklüzivlik mövqeyini gücləndirir. Sənəd Parlamentdə müxtəlif siyasi qruplar, o cümlədən mərkəz-sağ Avropa Xalq Partiyası (EPP) tərəfindən də dəstəklənib.

Mətn əsasən Aİ-nin Nyu-Yorkdakı mövqeyinə yönəlsə də, Avropa daxilində və onun hüdudlarından kənarda LGBTQİ+ hüquqlarına və demokratik dəyərlərə qarşı artan hücumlarla bağlı narahatlıqlara da toxunur. Qətnamədə qadın hüquqlarında geriləmələrin monitorinqi üçün mexanizmlərin yaradılmasına çağırış edilir və demokratik normaları sarsıdan “anti-gender və anti-hüquq hərəkatları” barədə xəbərdarlıq olunur.

Qətnamə hüquqi baxımdan məcburi olmadığı üçün tənqidçilər qeyd edirlər ki, o, avtomatik olaraq Aİ qanunvericiliyini və ya üzv dövlətlərin milli qanunlarını dəyişmir. Bununla belə, bəzi müşahidəçilər hesab edirlər ki, səsvermə Avropa Parlamentinin trans hüquqlarını gender bərabərliyi çərçivəsinin ayrılmaz hissəsi kimi tanımaq istiqamətində qəti siyasi öhdəliyini göstərir.

Qərar beynəlxalq səviyyədə, o cümlədən ABŞ-da və digər ölkələrdə trans hüquqları ilə bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Bəzi şərhçilər bu addımın Aİ-nin insan hüquqları gündəliyini digər böyük güclərdən fərqli istiqamətə yönəltdiyini bildirirlər.

Qətnamənin özü qanunları dəyişməsə də, onun gələn ay keçiriləcək BMT-nin Qadınların Statusu üzrə Komissiyasının iclasında Aİ-nin rəsmi danışıqlar mövqeyinə təsir göstərəcəyi gözlənilir. Həmin iclasda Aİ nümayəndələri qətnamədə əks olunan siyasətləri digər üzv dövlətlər və beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə təqdim və müdafiə edəcəklər.

Powered by Froala Editor